Όταν πέφτει η θερμοκρασία και οι μέρες μικραίνουν, αλλάζει και η καθημερινότητά μας: περνάμε περισσότερες ώρες σε κλειστούς χώρους, ανάβουμε θέρμανση ή κλιματιστικό, οδηγούμε συχνότερα όταν έχει σκοτεινιάσει. Τα μάτια μας το αισθάνονται. Αν τον τελευταίο καιρό νιώθετε κάψιμο, αίσθημα «άμμου», κούραση ή δυσκολία όταν οδηγείτε το βράδυ, το φθινόπωρο μπορεί να παίζει ρόλο. Στο άρθρο αυτό θα δούμε τι συμβαίνει και τι μπορείτε να κάνετε.
Θέρμανση και κλιματιστικό: γιατί ξηραίνονται τα μάτια
Η επιφάνεια του ματιού προστατεύεται από ένα λεπτό υγρό στρώμα, την δακρυική στιβάδα. Όταν ο αέρας γύρω μας είναι ξηρός ή κινείται συνεχώς, τα δάκρυα εξατμίζονται πιο γρήγορα και το μάτι ερεθίζεται. Αυτό συμβαίνει συχνά με το κλιματιστικό και με τη θέρμανση, και ιδιαίτερα με τον αέρα που φυσάει προς το πρόσωπο, όπως στο αυτοκίνητο.
Μερικά απλά μέτρα που βοηθούν:
- Μην κατευθύνετε τα στόμια του κλιματιστικού ή του αυτοκινήτου απευθείας προς το πρόσωπό σας.
- Φροντίστε να μην είναι υπερβολικά ξηρός ο αέρας στον χώρο που περνάτε πολλές ώρες. Ένα δοχείο με νερό ή ένας υγραντήρας μπορεί να βοηθήσει.
- Θυμηθείτε να ανοιγοκλείνετε συχνά τα μάτια, ειδικά όταν διαβάζετε ή δουλεύετε σε οθόνη. Όταν συγκεντρωνόμαστε, βλεφαρίζουμε λιγότερο.
- Κάντε διαλείμματα: κάθε 20 λεπτά, κοιτάξτε κάτι σε απόσταση περίπου 6 μέτρων για 20 δευτερόλεπτα.
- Αν χρησιμοποιείτε τεχνητά δάκρυα, προτιμήστε εκείνα χωρίς συντηρητικά αν τα βάζετε συχνά και ρωτήστε τον οφθαλμίατρό σας ποια ταιριάζουν σε εσάς.
Αν τα συμπτώματα είναι επίμονα ή επαναλαμβανόμενα, μπορεί να πρόκειται για ξηροφθαλμία ως πάθηση, όχι απλώς για εποχική ενόχληση. Για τα συμπτώματα και τους τρόπους αντιμετώπισης, διαβάστε το αναλυτικό μας άρθρο για την ξηροφθαλμία.
Η αλλαγή ώρας και η κόπωση των ματιών
Στις 25 Οκτωβρίου οι δείκτες γυρίζουν μία ώρα πίσω. Η αλλαγή ώρας δεν βλάπτει τα μάτια, αλλά για κάποιες μέρες ο ύπνος και το ρολόι του οργανισμού μπορεί να διαταραχθούν. Όταν είμαστε κουρασμένοι, η συγκέντρωση σε οθόνες γίνεται πιο ενοχλητική. Αν αισθάνεστε βάρος στα μάτια ή πονοκέφαλο, δείτε και το άρθρο μας για τον πονοκέφαλο και την κόπωση των ματιών και για την κόπωση από οθόνες.
Μπορείτε να βοηθήσετε τον εαυτό σας ακολουθώντας σταθερές ώρες ύπνου τις πρώτες ημέρες και αποφεύγοντας τις οθόνες αμέσως πριν κοιμηθείτε.
Λιγότερο φως και νυχτερινή οδήγηση
Με το σκοτάδι να έρχεται νωρίτερα, πολλοί οδηγούν περισσότερο το βράδυ. Σε χαμηλό φωτισμό η κόρη του ματιού ανοίγει, και τα μικρά οπτικά προβλήματα γίνονται πιο εμφανή. Μπορεί να παρατηρήσετε:
- θάμβος από τους προβολείς των αντίθετων αυτοκινήτων
- άλω ή «φωτοστέφανα» γύρω από τα φώτα
- δυσκολία στο να διακρίνετε σήματα και σημάνσεις
- μειωμένη αντίθεση, ειδικά όταν βρέχει
Τι μπορείτε να κάνετε:
- Κρατήστε καθαρό το παρμπρίζ και τα γυαλιά σας. Οι λεκέδες και τα γρατσουνίσματα επιτείνουν το θάμβος.
- Ελέγξτε αν τα γυαλιά σας είναι σωστά
- Μην οδηγείτε με γυαλιά ηλίου το σούρουπο ή το βράδυ.
Πότε δεν πρόκειται απλώς για «φθινοπωρινή ενόχληση»
Η δυσκολία στη νυχτερινή οδήγηση δεν οφείλεται πάντα στο φως. Μπορεί να δείχνει ότι χρειάζεστε νέα γυαλιά ή, ιδίως μετά τα 50-60, να είναι ένα από τα πρώτα σημάδια καταρράκτη. Αν το θάμβος και η θαμπή όραση σας απασχολούν συχνά, αξίζει να κάνετε έλεγχο.
Επισκεφθείτε οφθαλμίατρο άμεσα, χωρίς να περιμένετε, αν παρουσιάσετε:
- έντονο πόνο στο μάτι
- ξαφνική μείωση ή θάμπωμα της όρασης
- έντονη ερυθρότητα με δυσφορία στο φως
- ξαφνικά μυγάκια ή λάμψεις
Σε αυτές τις περιπτώσεις δείτε τη σελίδα μας για τα επείγοντα περιστατικά.
Συνοπτικά: το φθινοπωρινό checklist για τα μάτια σας
- Αποφύγετε τον αέρα απευθείας στο πρόσωπο.
- Ανοιγοκλείνετε συχνά και κάντε διαλείμματα από τις οθόνες.
- Κοιμηθείτε επαρκώς γύρω από την αλλαγή ώρας.
- Κρατήστε καθαρά τα γυαλιά και το παρμπρίζ.
- Ελέγξτε τα γυαλιά σας.
- Μην αγνοείτε επίμονα ή ξαφνικά συμπτώματα.
Επικοινωνήστε μαζί μας για έγκυρη οφθαλμολογική καθοδήγηση
Δρ. Γεράσιμος Κοψίνης, MD, PhD
Χειρουργός Οφθαλμίατρος