Τι είναι η μυωπία;

Μυωπία: πώς γίνεται το laser Η μυωπία είναι μία ανωμαλία την οποία εμφανίζει σχεδόν το 50% των ανθρώπων στην παραγωγική ηλικία παγκοσμίως.

Σκοπίμως, χρησιμοποιείται πλέον ο όρος ανωμαλία και όχι πάθηση για τα διαθλαστικά προβλήματα. Η χρήση των όρων «ασθενής» και «ασθένεια» για να περιγράψουμε τους συνανθρώπους μας με διαθλαστικές ανωμαλίες είναι κατά την γνώμη μας αρκετά αυθαίρετη, καθώς αφορά σε όλους τους ανθρώπους ανεξαιρέτως π.χ. πρεσβυωπίας. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (WHO) αναδεικνύει την μυωπία σαν Πανδημία, αφού σε ορισμένες περιοχές του πλανήτη αφορά πλέον στο 80-90% των νέων κάτω απ’ την ηλικία των 30 ετών (πχ στην Σιγκαπούρη).

Η μυωπία είναι διαθλαστική ανωμαλία κατά την οποία είναι ιδιαίτερα δυσχερής η μακρινή όραση, αλλά με οπτικά ή όχι βοηθήματα στην πλειονότητα των περιπτώσεων ο μύωπας αποκτά την φυσιολογική όραση του. Συγκεκριμένα η μυωπία εμφανίζεται όταν τα οπτικά ερεθίσματα δεν εστιάζονται πάνω στην επιφάνεια του αμφιβληστροειδή χιτώνα. Αυτό συνήθως οφείλεται είτε στην επιμήκυνση του οφθαλμού, είτε στην αύξηση της καμπυλότητας του κερατοειδούς χιτώνα ή ακόμα και σε κατασκευαστικά προβλήματα του κρυσταλλοειδούς φακού του ματιού σε πολύ σπάνιες περιπτώσεις. Πολλές φορές η μυωπία συνυπάρχει και με άλλες διαθλαστικές ανωμαλίες, όπως αστιγματισμό και πρεσβυωπία.

Μυωπία: καθημερινότητα

Μυωπία και αίτια

Η μυωπία είναι πολλές φορές κληρονομική δηλαδή γενετικά προκαθορισμένη στο γονιδίωμα μας (DNA). Εξίσου, όμως, σημαντικός αναδεικνύεται ο περιβαλλοντολογικός παράγοντας. Η καθ’ έξιν κατάχρηση της καθιστικής εργασίας σε κλειστούς χώρους, καθώς και η καθιέρωση της οθόνης του υπολογιστή σε καθημερινό εργαλείο, στατιστικά τουλάχιστον, συνδέονται ισχυρά με τη μεγάλη αύξηση της διαθλαστικής ανωμαλίας της μυωπίας στις σύγχρονες κοινωνίες.  Επίσης, μυωπία εμφανίζουν και ασθενείς που ταυτόχρονα έχουν πολύ σοβαρότερα οφθαλμολογικά προβλήματα όπως συγγενές γλαύκωμα, σφαιροφακία, οπτική νευροπάθεια, αλλά αυτό αφορά σε σπάνιες εξαιρέσεις.

Σταθεροποίηση μυωπίας

Η μυωπία είναι συνήθως επίκτητη. Αρχίζει στην πλειονότητα των περιπτώσεων στις τελευταίες τάξεις του δημοτικού, αν και αυτό μπορεί να γίνει και πιο πριν και πιο μετά.  Εξαίρεση αποτελεί η συγγενής μυωπία που ο οφθαλμός είναι συχνά πολύ μυωπικός ήδη απ’ την ηλικία των 3 ετών. Σε αυτές τις περιπτώσεις, όμως, η περαιτέρω αύξηση της μυωπίας δεν είναι δραματική και σταθεροποιείται σχετικά νωρίς. Η μυωπία μπορεί να σταθεροποιηθεί κάποια στιγμή στην εφηβεία, αν και τις περισσότερες φορές υπάρχει μικρή αλλά σημαντική τάση περαιτέρω αύξησης όσο μεγαλώνουμε μέχρι την ενηλικίωση μας στα 18-21 έτη.

Κατηγοριοποίηση μυωπίας

Η απλή μυωπία μπορεί να διαχωριστεί σε απλή ή σχολική μυωπία (school myopia) και στην προϊούσα ή κακοήθη μυωπία (malignant myopia) που οι βαθμοί είναι συνήθως τουλάχιστον -10β και εσωτερικά το μάτι εμφανίζει αλλοιώσεις που δεν υπάρχουν στην απλή μυωπία όπως η μυωπική ωχροπάθεια. Ακόμα διακρίνουμε και την απλή μυωπία του νεαρού ενήλικα (college myopia) που αφορά σε άτομα που η μυωπία έχει μια μικρή τάση αύξησης ακόμα και κατά την τρίτη δεκαετία της ζωής τους.

Συμπτώματα μυωπίας

Η μυωπία εμφανίζεται συχνά στην παιδική ηλικία και συχνότερα στις τελευταίες τάξεις του δημοτικού. Το βασικό σύμπτωμα της είναι η θολή μακρινή όραση. Ένας γονέας μπορεί να καταλάβει, εάν το παιδί του έχει μυωπία, όταν το βλέπει να παρακολουθεί τηλεόραση σε πολύ κοντινή απόσταση, όταν τρίβει συχνά τα μάτια ή τα ανοιγοκλείνει στην προσπάθεια του να προσηλώσει καλύτερα. Επίσης, όταν το παιδί παραπονιέται ότι δεν βλέπει καθαρά στον πίνακα ή έχει συχνούς πονοκεφάλους, τότε αυτά είναι σημάδια που θα πρέπει να μας προβληματίσουν και να επισκεφτούμε τον οφθαλμίατρο μας για έναν οφθαλμολογικό έλεγχο.

Οι ενήλικες ασθενείς με διαθλαστικά προβλήματα, όπως η μυωπία, εκτός από κακή οπτική οξύτητα μπορεί να έχουν συχνούς πονοκεφάλους και κόπωση κατά την οδήγηση και άθληση. Πολύ συχνά ο μύωπας παραπονείται για «μυγάκια» ή μυοψίες που εμφανίζονται λόγω της συναίρεσης του υαλώδους σώματος.

Μυωπία και οδήγηση

Πως γίνεται η διάγνωση για τη μυωπία

Η διάγνωση της μυωπίας πρέπει να γίνεται από έναν εξειδικευμένο οφθαλμίατρο ο οποίος συνήθως υποβάλλει τον ασθενή σε περισσότερες εξετάσεις πέρα απ΄τον έλεγχο της διάθλασης, ώστε να αποκλειστούν άλλες οφθαλμικές παθήσεις που μπορεί να συνυπάρχουν με τη μυωπία. Οι μύωπες έχουν 1/200 περίπου πιθανότητα να εμφανίσουν αποκόλληση αμφιβληστροειδούς κατά τη διάρκεια της ζωής τους. Επιπλέον, στατιστικά οι ενήλικες εμφανίζουν σε μεγάλη ηλικία συχνότερα καταρράκτη και γλαύκωμα απ΄ότι οι «εμμετρωπικοί» οφθαλμοί, δηλαδή οι οφθαλμοί που δεν έχουν μυωπία ή άλλη διαθλαστική ανωμαλία.

Μυωπία: διάγνωση

Μυωπία και Αντιμετώπιση: τι επιλογές υπάρχουν στις μέρες μας

Η μυωπία μπορεί να αντιμετωπιστεί με τρεις βασικούς τρόπους:

1. Οπτικά βοηθήματα

Η πιο απλή μέθοδος είναι η χρήση γυαλιών ή φακών επαφής, που προσφέρουν άμεση και αποτελεσματική διόρθωση.

2. Διαθλαστικές επεμβάσεις (Laser)

Στην Athens Vision εφαρμόζονται εξατομικευμένες θεραπείες laser για τη μόνιμη διόρθωση της μυωπίας:

  • Femto-LASIK (Laser In Situ Keratomileusis):
    Δημιουργείται ένας λεπτός κρημνός στον κερατοειδή, εφαρμόζεται το laser και επανατοποθετείται ο κρημνός. Η διαδικασία διαρκεί λίγα λεπτά, είναι ανώδυνη και τα αποτελέσματα είναι άμεσα.

  • PRK / TransPRK / No-Touch PRK:
    Το laser εφαρμόζεται στην επιφάνεια του κερατοειδούς, χωρίς τη δημιουργία κρημνού. Η αποκατάσταση της όρασης είναι πιο σταδιακή, αλλά η τεχνική είναι ιδανική για λεπτούς κερατοειδείς.

3. Μη συμβατικές μέθοδοι

Μία σύγχρονη τεχνική με τεκμηριωμένο επιστημονικό υπόβαθρο και πολυετή κλινική εμπειρία στην Athens Vision είναι:

  • Ορθοκερατολογία (Ortho-K): χρήση ειδικών φακών επαφής κατά τη διάρκεια του ύπνου που “αναδιαμορφώνουν” προσωρινά τον κερατοειδή.

Η Ορθοκερατολογία, η οποία έχει εγκριθεί από τον FDA από το 2002, βασίζεται στη χρήση ειδικών αεροδιαπερατών ημίσκληρων φακών κατά τη διάρκεια της νύχτας, ώστε ο κερατοειδής να αλλάζει προσωρινά σχήμα και να προσφέρει καλύτερη όραση την ημέρα χωρίς γυαλιά ή φακούς. Σήμερα η ορθοκερατολογία θεωρείται μία από τις πλέον αποτελεσματικές μεθόδους ελέγχου της εξέλιξης της παιδικής μυωπίας (myopia control), με τεκμηριωμένη μείωση της επιμήκυνσης του οφθαλμικού άξονα και της αύξησης των βαθμών μυωπίας. Η Athens Vision αποτελεί κέντρο αναφοράς για την Ορθοκερατολογία στην Ελλάδα και εφαρμόζει την ορθοκερατολογία αδιάλειπτα από το 2014, διαθέτοντας από τις μεγαλύτερες σειρές περιστατικών στην Ελλάδα και πολυετή εμπειρία στην εξατομικευμένη προσαρμογή και παρακολούθηση των φακών. Η μέθοδος προτείνεται σε παιδιά (από το Δημοτικό!) και νεαρούς ενήλικες με προϊούσα μυωπία, σε ασθενείς που επιθυμούν ελευθερία από γυαλιά και φακούς επαφής κατά τη διάρκεια της ημέρας πχ σε παιδιά και αθλητές που ασχολούνται με κολύμβηση, ιστιοπλοία, wind surfing και υδατοσφαίρηση , καθώς και σε επιλεγμένες περιπτώσεις όπου το Excimer ή το Femto Laser (Smile, SmartSight. Silk)  δεν αποτελεί επιλογή.

Μυωπία: τρόποι αντιμετώπισης

Διαθλαστικές επεμβάσεις – Laser μυωπίας

Στην Athens Vision εφαρμόζονται πολλές διαφορετικές επεμβάσεις που προσαρμόζονται στις ανάγκες του κάθε ασθενούς. Η διαθλαστική χειρουργική – επεμβάσεις με laser δεν αποτελεί πλέον μια ριψοκίνδυνη και αμφίβολης αποτελεσματικότητας και ασφάλειας εναλλακτική λύση. Στη τρίτη δεκαετία του 21ου αιώνα η διαθλαστική χειρουργική έχει καθιερωθεί ως μόνιμη, ασφαλής και οικονομική λύση σχεδόν σε όλες τις διαθλαστικές ανωμαλίες (μυωπία, αστιγματισμός, υπερμετρωπία, πρεσβυωπία). Τα εκατομμύρια των ασθενών που έχουν απαλλαγεί απ’ τα γυαλιά τους με επεμβάσεις laser είναι η απτή απόδειξη της αξίας της διαθλαστικής χειρουργικής στη θεραπεία της μυωπίας, του αστιγματισμού, της υπερμετρωπίας και της πρεσβυωπίας.

Διαβάστε περισσότερα εδώ.

Κατάλληλος Ασθενής για Διόρθωση Μυωπίας-Αστιγματισμού-Υπερμετρωπίας-Πρεσβυωπίας

Μπορούμε να σας βοηθήσουμε να αποφασίσετε εάν η διόρθωση μυωπίας-αστιγματισμού-υπερμετρωπίας-πρεσβυωπίας σας είναι η πιο κατάλληλη επιλογή για σας.

Σε γενικές γραμμές:

  • θα πρέπει να έχετε συμπληρώσει το 18ο έτος της ηλικίας σας (εξαίρεση αποτελεί η διενέργεια της επέμβασης για πρόσβαση σε στρατιωτική σχολή/ σώματα ασφαλείας/ πυροσβεστικό σώμα/ ναυτικές σχολές κλπ  Εκεί η απόφαση διενέργειας επέμβασης εξατομικεύεται και συνυπολογίζεται η κοινωνική/ επαγγελματική διάσταση στην τελική απόφαση διενέργειας (ή μη) κάποιας επεμβατικής παρέμβασης πριν την  νομική ενηλικίωση, που προυποθέτει την γονική συγκατάθεση)

  • να έχετε καλή γενική υγεία,

  • σταθερή όραση κατά τον τελευταίο χρόνο

  • θα πρέπει να μην πάσχετε από χρόνιες παθήσεις του κερατοειδούς, του αμφιβληστροειδούς ή άλλες ασθένειες του οφθαλμού

  • εάν είστε γυναίκα η διόρθωση αντεδείκνυται κατά την εγκυμοσύνη και το θηλασμό

Βέβαια, για να διαπιστώσετε εάν είστε κατάλληλος ασθενής για διόρθωση της μυωπίας σας, θα πρέπει να κάνετε έναν πλήρη προεγχειρητικό έλεγχο, ο οποίος περιλαμβάνει μία σειρά από εξετάσεις:

  • Πλήρες Ιστορικό

  • Πλήρης Διαθλαστικός Έλεγχος

  • Τονομέτρηση με Goldmann

  • Πλήρης Μελέτη Βυθού Οφθαλμού (Οπτικό Νεύρο, Ωχρά Κηλίδα, Περιφέρεια)

  • Διάθλαση (Μέτρηση Οπτικής Οξύτητας)

  • Αυτόματη Κερατομετρία

  • Αμπερόμετρο

  • Εξέταση στη Σχισμοειδή Λυχνία

  • Μέτρηση Μεσοπτικής Διαμέτρου Κόρης

  • Οφθαλμοκινητικότητα

  • Κυκλοπληγική Διάθλαση

  • Μέτρηση Δακρυϊκής Στοιβάδας (Schirmer Test)

  • Τοπογραφία Κερατοειδούς

  • Τοπογραφία Προσθίου & Οπισθίου Τοιχώματος Κερατοειδούς – Scheimpflug

  • Παχυμετρία

  • Μέτρηση Οφθαλμικής Υστέρησης & IOP με Ocular Response Analyser (Έλεγχος μηχανικών ιδιοτήτων του κερατοειδούς)

Πρόληψη μυωπίας

Η μυωπία μπορεί να διορθωθεί με γυαλιά, φακούς επαφής ή διαθλαστική χειρουργική, ωστόσο σημαντικό ενδιαφέρον παρουσιάζει η προσπάθεια επιβράδυνσης της εξέλιξής της, ιδιαίτερα στα παιδιά αλλά και στους νεαρούς ενήλικες. Η σύγχρονη οφθαλμολογία αναγνωρίζει πλέον τη μυωπία ως μία προοδευτικά εξελισσόμενη κατάσταση, της οποίας η εξέλιξη μπορεί να επιβραδυνθεί ουσιαστικά μέσα από τον συνδυασμό περιβαλλοντικών παρεμβάσεων και εξειδικευμένων οπτικών μεθόδων ελέγχου (myopia control).

Υπαίθριες δραστηριότητες — η πιο ισχυρή προληπτική παρέμβαση

Η συστηματική έκθεση στο φυσικό φως αποτελεί την πιο επιστημονικά τεκμηριωμένη μέθοδο πρόληψης εμφάνισης και επιβράδυνσης εξέλιξης της παιδικής μυωπίας. Πολυκεντρικές μελέτες (ιδιαίτερα από Αυστραλία, Σιγκαπούρη και Ταϊβάν) έχουν δείξει ότι τα παιδιά που περνούν τουλάχιστον 2 ώρες ημερησίως σε υπαίθριες δραστηριότητες παρουσιάζουν σημαντικά μειωμένο κίνδυνο εμφάνισης μυωπίας και βραδύτερη εξέλιξη όταν αυτή ήδη υπάρχει. Ο κύριος μηχανισμός φαίνεται να συνδέεται με την υψηλή ένταση φωτός εξωτερικού χώρου (10.000–100.000 lux έναντι 200–500 lux σε εσωτερικό χώρο), η οποία διεγείρει την απελευθέρωση ντοπαμίνης από τον αμφιβληστροειδή — ένας νευροδιαβιβαστής που αναστέλλει την παθολογική επιμήκυνση του οφθαλμικού άξονα.

Στην Athens Vision συστήνουμε ανεπιφύλακτα σε όλους τους γονείς να ενθαρρύνουν τα παιδιά τους να περνούν καθημερινά τουλάχιστον 90–120 λεπτά σε υπαίθριες δραστηριότητες, ανεξάρτητα από το είδος τους (αθλητικές, αναψυχής, σχολικά διαλείμματα). Η σύσταση αυτή ισχύει εξίσου για παιδιά χωρίς μυωπία (ως πρωτογενής πρόληψη) και για παιδιά με ήδη εγκατεστημένη μυωπία (ως δευτερογενής πρόληψη επιδείνωσης).

Υγιεινές οπτικές συνήθειες

Η παρατεταμένη κοντινή εργασία (διάβασμα, οθόνες, κινητά τηλέφωνα, tablet) συνδέεται στατιστικά με αύξηση της μυωπίας. Η υιοθέτηση οργανωμένων οπτικών συνηθειών μπορεί να συμβάλλει σημαντικά: συχνά διαλείμματα κατά τον κανόνα 20–20–20 (κάθε 20 λεπτά κοντινής εργασίας, παύση 20 δευτερολέπτων κοιτώντας μακριά σε απόσταση 20 ποδιών / περίπου 6 μέτρων), σωστή απόσταση ανάγνωσης (τουλάχιστον 30–40 cm), επαρκής φωτισμός εργασίας και περιορισμός του συνολικού χρόνου οθόνης σε ηλικίες κάτω των 10 ετών.

Σύγχρονες μέθοδοι ελέγχου μυωπίας — Τεχνολογία Περιφερικής Αφεστίασης (Peripheral Defocus)

Τα τελευταία χρόνια η οπτική επιστήμη έχει αναπτύξει μία νέα γενιά γυαλιών και φακών επαφής που σχεδιάστηκαν αποκλειστικά για τον έλεγχο εξέλιξης της παιδικής μυωπίας. Σε αντίθεση με τα κοινά γυαλιά μυωπίας — τα οποία διορθώνουν μόνο την κεντρική όραση αλλά αφήνουν την περιφερική εικόνα να εστιάζεται πίσω από τον αμφιβληστροειδή (υπερμετρωπικό περιφερικό defocus), ένα ερέθισμα που κατά τα ζωικά πρότυπα προωθεί την επιμήκυνση του οφθαλμού — οι σύγχρονοι αυτοί φακοί εισάγουν εκούσια μυωπικό περιφερικό defocus, το οποίο αναστέλλει το βιολογικό σήμα ανάπτυξης. Πολλές τυχαιοποιημένες κλινικές μελέτες (RCTs) έχουν τεκμηριώσει επιβράδυνση της εξέλιξης της μυωπίας κατά 50–67% σε σχέση με συμβατικά διορθωτικά μέσα. Στην Athens Vision εφαρμόζουμε εξατομικευμένα τις ακόλουθες πιστοποιημένες τεχνολογίες:

  • Hoya MiYOSMART (D.I.M.S. Technology): γυαλιά οράσεως με τεχνολογία Defocus Incorporated Multiple Segments — μία κεντρική οπτική ζώνη διόρθωσης περιβαλλόμενη από εκατοντάδες μικρά τμήματα μυωπικού defocus (+3,50 D). Πρόκειται για την πρώτη τεχνολογία της κατηγορίας με δημοσιευμένα διετή και εξαετή κλινικά δεδομένα από το Hong Kong Polytechnic University, που τεκμηριώνουν επιβράδυνση εξέλιξης μυωπίας κατά >50% % και επιβράδυνση επιμήκυνσης άξονα κατά ~50%.
  • Essilor Stellest (H.A.L.T. Technology): γυαλιά οράσεως με τεχνολογία Highly Aspherical Lenslet Target — 1.021 ασφαιρικοί μικροφακοί διατεταγμένοι σε 11 ομόκεντρους δακτυλίους, που δημιουργούν έναν συνεχή όγκο μυωπικού defocus εμπρός από τον περιφερικό αμφιβληστροειδή. Πολυετή κλινικά δεδομένα δείχνουν επιβράδυνση εξέλιξης κατά μέσο όρο >50%% όταν φοριούνται τουλάχιστον 12 ώρες ημερησίως.
  • ZEISS MyoCare: γυαλιά οράσεως με τεχνολογία Cylindrical Annular Refractive Elements (C.A.R.E.) — εναλλασσόμενοι δακτύλιοι εστίασης και υποστήριξης που παρέχουν συνεχές οπτικό σήμα ελέγχου της επιμήκυνσης του οφθαλμού. Διαθέτει εξειδικευμένες παραλλαγές (MyoCare και MyoCare S) προσαρμοσμένες στην ηλικία και τη δραστηριότητα του παιδιού.

Η επιλογή της κατάλληλης τεχνολογίας γίνεται εξατομικευμένα μετά από πλήρη οφθαλμολογική και διαθλαστική αξιολόγηση, ενώ η αποτελεσματικότητα παρακολουθείται αντικειμενικά μέσω μετρήσεων του οφθαλμικού άξονα (axial length) σε τακτά χρονικά διαστήματα.

Φαρμακευτική προσέγγιση

Παγκοσμίως διεξάγονται κλινικές μελέτες με σκευάσματα ατροπίνης χαμηλής δόσης (0,01–0,05%), τα οποία έχουν δείξει αξιόλογη αποτελεσματικότητα στην επιβράδυνση της παιδικής μυωπίας. Επί του παρόντος δεν υπάρχει επίσημα εγκεκριμένο φάρμακο για την ανάσχεση της μυωπίας στην Ελλάδα, ωστόσο η ατροπίνη χαμηλής δόσης μπορεί να χορηγηθεί με ιατρική συνταγή στο πλαίσιο εξατομικευμένης θεραπείας, σε αυστηρά επιλεγμένα φαρμακεία με δυνατότητα παρασκευής «γαληνικών» φαρμάκων σύμφωνα με τα σύγχρονα ευρωπαικά δεδομένα. Η Athensvision προτείνει και χρησιμοποιεί την τεχνική αυτή από το 2012. Πραγματοποίησε δε, την πρώτη ημερίδα πρόληψης της μυωπίας στην ελλάδα στο συνέδριο των ενδοφακών και διαθλαστικής χειρουργικής το 2014. (Aναστ Κ Χαρώνης)

Η έγκαιρη οφθαλμολογική παρακολούθηση και η εξατομικευμένη καθοδήγηση, σε παιδιά και ενήλικες, αποτελούν το πιο αποτελεσματικό μέσο για τη διατήρηση σταθερής και υγιούς όρασης. Στην Athens Vision προσφέρουμε ολοκληρωμένο πρόγραμμα ελέγχου της μυωπίας (myopia management), που συνδυάζει την παρακολούθηση του οφθαλμικού άξονα, την εξατομικευμένη επιλογή τεχνολογίας περιφερικού defocus, την χρήση αραιωμένης ατροπίνης, την ορθοκερατολογία και την καθοδήγηση για υπαίθριες δραστηριότητες και υγιεινές οπτικές συνήθειες.

Οι ιατροί που εξειδικεύονται στην πάθηση

Οι ιατροί που εξειδικεύονται στην πάθηση

Greece 2.0 ESPA 2021 Epanek 2014