ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ / ΓΛΑΥΚΩΜΑ

Γλαύκωμα

Το γλαύκωμα είναι μια πάθηση που μπορεί να προκαλέσει προοδευτική βλάβη στο οπτικό νεύρο, συχνά λόγω αυξημένης πίεσης μέσα στο μάτι, και μπορεί να οδηγήσει σε απώλεια όρασης αν δεν αντιμετωπιστεί.

Τι είναι το γλαύκωμα;

Το γλαύκωμα αποτελεί μια ομάδα παθήσεων του οφθαλμού, οι οποίες έχουν σαν κοινό χαρακτηριστικό την καταστροφή του οπτικού νεύρου. Το οπτικό νεύρο αποτελείται από νευρικές ίνες και μεταφέρει την εικόνα που βλέπουμε στον εγκέφαλο (εικ.1).

Το γλαύκωμα είναι κατά κανόνα ασυμπτωματική νόσος και οι γλαυκωματικοί ασθενείς δεν αντιλαμβάνονται την παρουσία της. Για το λόγο αυτό η έγκαιρη διάγνωση του γλαυκώματος είναι σημαντική και προλαμβάνει την ύπαρξη σημαντικής γλαυκωματικής βλάβης.

Για αυτό όλοι οι άνθρωποι άνω των σαράντα ετών και ιδιαίτερα όσοι έχουν οικογενειακό ιστορικό γλαυκώματος, πρέπει να εξετάζονται μια ή δύο φορές το χρόνο για γλαύκωμα.

Aιτιολογία εμφάνισης γλαυκώματος

Οι λόγοι για τους οποίους μπορεί να εμφανιστεί το γλαύκωμα δεν είναι γνωστοί. Στις περισσότερες περιπτώσεις το οπτικό νεύρο καταστρέφεται από την υψηλή ενδοφθάλμια πίεση και στη μείωση της στοχεύουν όλες οι υπάρχουσες θεραπείες (φάρμακα, laser, χειρουργικές επεμβάσεις).

Η αύξηση της ενδοφθάλμιας πίεσης τις περισσότερες φορές οφείλεται στην παρεμπόδιση της αποχέτευσης του υγρού που παράγεται στο εσωτερικό του ματιού μας, του υδατοειδούς υγρού. Το υδατοειδές υγρό παράγεται και αποχετεύεται συνεχώς. Αν για κάποιο λόγο παρεμποδιστεί η αποχέτευση του, τότε αυξάνεται η ενδοφθάλμια πίεση (εικ.2).

Υπάρχουν όμως και άλλοι παράγοντες κινδύνου που η ύπαρξή τους προδιαθέτει για την εμφάνιση γλαυκώματος. Τέτοιοι είναι η προχωρημένη ηλικία, το οικογενειακό ιστορικό, η φυλή, η μυωπία και οι αγγειακές παθήσεις.

Τα τελευταία χρόνια πολυκεντρικές μελέτες έδειξαν τη σημασία ενός νέου παράγοντα κινδύνου, του πάχους του κερατοειδούς. Εξεταζόμενοι με λεπτότερο κερατοειδή έχουν αυξημένο κίνδυνο να εμφανίσουν γλαύκωμα σε σχέση με τους έχοντες φυσιολογικό ή αυξημένο πάχος κερατοειδούς.

Γλαύκωμα: διάγνωση, αξιολόγηση (OCT) και τονομέτρηση

Η εποχή που η διάγνωση του γλαυκώματος βασιζόταν μόνο στην μέτρηση της ενδοφθάλμιας πίεσης έχει παρέλθει. Αυξημένη ενδοφθάλμια πίεση (>21mmHg) δεν σημαίνει από μόνη της γλαύκωμα, όπως χαμηλή ενδοφθάλμια πίεση (<21mmHg) δεν αποκλείει το γλαύκωμα (γλαύκωμα φυσιολογικής πίεσης).

Διάγνωση του γλαυκώματος

Η διάγνωση του γλαυκώματος γίνεται με την αξιολόγηση του ιστορικού του ατόμου σε συνδυασμό με τις εξής οφθαλμολογικές εξετάσεις:

Τονομέτρηση
Γωνιοσκοπία
Αξιολόγηση του οπτικού νεύρου και των νευρικών ινών
Έλεγχος των οπτικών πεδίων

Τονομέτρηση

Το ερώτημα αν η πίεση που μετράται κάθε φορά είναι η πραγματική ή όχι, απασχολεί πάντα τον οφθαλμίατρο.

Στο Ιατρικό Ινστιτούτο Οφθαλμολογίας Athens Vision για τη διάγνωση του γλαυκώματος πέρα από το κλασσικό τονόμετρο Goldmann, χρησιμοποιεί δύο προηγμένης τεχνολογίας τονόμετρα: το ψηφιακό τονόμετρο Pascal και το τονόμετρο Ocular Response Analyser (ORA).

Τα δύο αυτά τονόμετρα μπορούν να μας δώσουν την πραγματική ενδοφθάλμια πίεση ελαχιστοποιώντας την επίδραση παραγόντων που ποικίλουν από εξεταζόμενο σε εξεταζόμενο (πάχος κερατοειδούς αντίσταση κερατοειδούς, υποκειμενική εκτίμηση του οφθαλμιάτρου) και βοηθούν σημαντικά στη διάγνωση του γλαυκώματος.

Αξιολόγηση του οπτικού νεύρου και των νευρικών ινών

Η εξέταση του οπτικού νεύρου για τη διάγνωση του γλαυκώματος γίνεται από τον οφθαλμίατρο με το οφθαλμοσκόπιο. Με το όργανο αυτό ελέγχουμε το μέγεθος της κοίλανσης του οπτικού νεύρου. Κοίλανση μεγαλύτερη του φυσιολογικού ή διαφορετικού μεγέθους κοίλανση ανάμεσα στα δύο μάτια ενός εξεταζομένου μπορεί να οδηγήσει στη διάγνωση του γλαυκώματος (εικ.4).

Η αντικειμενική και ποσοτική καταγραφή της βλάβης του οπτικού νεύρου επιτυγχάνεται με τους αναλυτές του οπτικού νεύρου και της στιβάδας των νευρικών ινών (LST GDx OCT). Με αυτούς γίνεται τοπογραφική ανάλυση της οπτικής θηλής και μέτρηση του πάχους των οπτικών ινών.

Στην Athens Vision διαθέτουμε το OCT τελευταίας γενιάς (Fourier domain OCT) με ανάλυση της τάξης των 6μm, μεγάλη ταχύτητα επεξεργασίας και δυνατότητα τρισδιάστατης απεικόνισης του οπτικού νεύρου και του πάχους της στιβάδας των οπτικών ινών .

Υπάρχει επίσης η δυνατότητα μέτρησης του αριθμού των γαγγλιακών κυττάρων στη περιοχή της ωχράς κηλίδας. Οι απολήξεις των κυττάρων αυτών σχηματίζουν το οπτικό νεύρο. Η καταγραφή αυτών των παραμέτρων συμβάλλει στην πρώιμη διάγνωση του γλαυκώματος, καθώς όπως είναι γενικά αποδεκτό οι δομικές αλλαγές προηγούνται των λειτουργικών στο γλαύκωμα.

Έλεγχος των οπτικών πεδίων

Με την εξέταση των οπτικών πεδίων καταγράφουμε το ποσοστό των νευρικών ινών που έχουν καταστραφεί από το γλαύκωμα. Βασίζεται στην ικανότητα του εξεταζομένου να αναγνωρίζει το φως σε κάθε περιοχή του αμφιβληστροειδή χιτώνα.

Η εξέταση αυτή είναι απαραίτητη και πρέπει να γίνεται σε τακτά χρονικά διαστήματα προκειμένου να διαπιστώνονται οι πιθανές μεταβολές στο πεδίο της όρασης και να παρακολουθούνται οι πιθανές επιδεινώσεις (σκοτώματα).

Οι καλά πληροφορημένοι ασθενείς δεν ρωτούν “Πώς είναι η πίεση γιατρέ;” αλλά “Πώς είναι το οπτικό μου νεύρο;”

ΓΛΑΥΚΩΜΑ: ΘΕΡΑΠΕΙΑ

Φαρμακευτική θεραπεία για το γλαύκωμα

Αποτελεί την πιο συχνά εφαρμοζόμενη θεραπεία στο γλαύκωμα. Κάποια φάρμακα στοχεύουν στη μείωση της παραγωγής του υδατοειδούς υγρού και άλλα στην αύξηση της αποχέτευσης. Τα φάρμακα μπορούν να χρησιμοποιηθούν είτε σαν μονοθεραπεία είτε σαν συνδυασμένη θεραπεία.

Laser θεραπεία για το γλαύκωμα

Με το laser γλαυκώματος στοχεύουμε είτε στην αύξηση της αποχέτευσης του υδατοειδούς υγρού όπως συμβαίνει στο συνηθισμένο γλαύκωμα – γλαύκωμα ανοιχτής γωνίας – είτε στη διευκόλυνση της ροής του υδατοειδούς υγρού δημιουργώντας ένα περιφερικό «άνοιγμα» στην ίριδα (ιριδοτομή) όπως συμβαίνει στο γλαύκωμα στενής γωνίας.

Χειρουργική θεραπεία για το γλαύκωμα

Η χειρουργική γλαυκώματος χρησιμοποιείται συνήθως όταν η συντηρητική θεραπεία αδυνατεί να ελέγξει το γλαύκωμα. Υπάρχουν πολλών ειδών χειρουργικές θεραπείες για το γλαύκωμα, όλες όμως στοχεύουν στη βελτίωση της αποχέτευσης δημιουργώντας ένα νέο αποχετευτικό σύστημα. Στην Athens Vision υπάρχει η δυνατότητα όλων των χειρουργικών επεμβάσεων. Ο γιατρός θα σας προτείνει την καταλληλότερη και ασφαλέστερη επέμβαση για σας. Οι πιο συχνές εγχειρήσεις για το γλαύκωμα είναι η τραμπεκουλεκτομή, η εν τω βαθει σκληρεκτομή και η ένθεση βαλβίδων (Ahmed, Baerveldt).

Σημεία-κλειδιά για την κατανόηση του γλαυκώματος

Στο γλαύκωμα καταστρέφονται οι οπτικές νευρικές ίνες.
Η καταστροφή των οπτικών ινών στο γλαύκωμα είναι μόνιμη.
Η αύξηση της ενδοφθάλμιας πίεσης είναι η μόνη γνωστή αλλά όχι η μοναδική αιτία γλαυκώματος
Η συνεχής αξιολόγηση του γλαυκώματος εξαρτάται από την τακτική εξέταση του οπτικού νεύρου και των οπτικών πεδίων παράλληλα με την μέτρηση της πίεσης.